Zehra Arslan Ceylan

Bazı insanların fotoğrafla ilişkisi bir meslekle, bazılarınki bir tutkuyla başlar. Benimki ise biraz merakla, biraz keşfetme isteğiyle ve dünyayı gördüğüm haliyle saklama arzusuyla başladı.

Almanya’da doğdum. Hacettepe Üniversitesi Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü’nden mezun oldum. Fotoğrafla ilk ciddi karşılaşmam 1989 yılında üniversitede aldığım fotoğraf eğitimiyle oldu. O yıllarda siyah beyaz film banyosu yapmayı, karanlık odada fotoğraf basmayı öğrendim.

Sonra fotoğrafla aramda uzun bir ayrılık oldu.

2005 yılında İFSAK çatısı altında yeniden fotoğraf eğitimi almamla birlikte fotoğraf hayatımın ayrılmaz bir parçası haline geldi. O günden beri fotoğraf, seyahatlerimin, meraklarımın ve dünyaya bakışımın önemli bir parçası.

Fotoğraf ve seyahat

Aslında beni fotoğrafa yönlendiren şey başından beri gezmek ve yeni kültürleri tanımak isteğimdi.

Yeni bir yere gittiğimde yalnızca orayı görmek istemiyorum. Oranın insanlarını, sokaklarını, gündelik hayatını, mimarisini, ışığını ve zaman içinde oluşmuş kültürünü de anlamaya çalışıyorum. Fotoğraf ise bütün bunları kendi bakışımla kaydetmenin bir yolu.

Bu nedenle son yıllarda daha sık kullanılan gezi fotoğrafçılığı tanımının bana uyduğunu düşünüyorum. Ancak gezi fotoğrafçılığını tek başına bir fotoğraf türü olarak görmüyorum. Bir yolculuğun içinde sokak fotoğrafçılığı da olabilir, portre de, mimari de, manzara da, belgesel yaklaşım da.

Seyahat, bütün bu fotoğraf biçimlerinin bir araya gelebildiği geniş bir alan.

Ben de fotoğrafımı biraz böyle görüyorum.

Azgezmiş

2008 yılında Hakkı Ceylan ile birlikte Azgezmiş’i kurduk.

Başlangıçta gezip gördüğümüz yerleri, çektiğimiz fotoğrafları ve seyahat deneyimlerimizi paylaşmak için oluşturduğumuz bir seyahat bloguydu. Zaman içinde Azgezmiş büyüyerek fotoğraf çekmeyi seven insanlarla birlikte dünyanın farklı coğrafyalarını keşfettiğimiz, fotoğraf odaklı butik seyahatler düzenlediğimiz bir platforma dönüştü.

Azgezmiş’in seyahatlerinde fotoğraf danışmanlığı yapıyor, rotaların ve programların fotoğraf açısından değerlendirilmesine katkıda bulunuyorum. Yurtdışındaki fotoğraf turlarımızda katılımcılarla birlikte seyahat ediyor, gidilen coğrafyanın sunduğu fotoğraf olanaklarını birlikte keşfediyoruz.

İstanbul’da da fotoğraf çekmek isteyen yabancılara danışmanlık yapıyorum. İstanbul’u yalnızca görülmesi gereken tarihi yapılar üzerinden değil, yaşayan bir şehir olarak tanımayı ve fotoğraflamayı seviyorum. Sokakları, mahalleleri, insanları, gündelik hayatı ve şehrin sürekli değişen ritmi benim için en az bilinen turistik noktalar kadar önemli.

Fotoğrafla ilişkim

Fotoğraf konusunda büyük iddialarım olmadı.

Yarışmalarda kazanılmış ödüller, ünvanlar veya belirli bir fotoğrafçı kimliğine ulaşma kaygısı benim için hiçbir zaman öncelikli olmadı. Fotoğrafı bir yarışın parçası olarak değil, kendi yolculuğumun bir parçası olarak görüyorum.

Bu nedenle kendi fotoğraf yolumda yürümeyi seviyorum.

Ne çekmem gerektiğini başkalarının beklentilerinden çok, karşılaştığım yerlerin ve insanların belirlemesine izin veriyorum. Bazen bir sokak, bazen bir yüz, bazen bir mimari detay, bazen de yalnızca güzel bir ışık fotoğraf çekmek için yeterli olabiliyor.

Belki de fotoğrafla kurduğum ilişkinin en sevdiğim yanı bu: Her şeyi önceden bilmek zorunda olmamak.

Kendi projelerim

Bugün kendi fotoğraf projelerimi gerçekleştiriyorum. Seyahatlerimde karşılaştığım coğrafyaları ve insanları kendi bakış açımdan ele alıyor, farklı fotoğraf serileri üzerinde çalışıyorum.

Fotoğraf benim için bir şeyi kanıtlama ya da bir sonuca ulaşma aracı değil. Daha çok dünyayla ilişki kurmanın, gördüklerimi fark etmenin ve zaman içinde kaybolup gidecek bazı anlara yeniden bakabilmenin bir yolu.

Yıllar önce üniversitede karanlık odada ilk siyah beyaz fotoğrafımı basarken başlayan bu ilişki, bugün hâlâ devam ediyor.

Aradan geçen onca yılda değişen çok şey oldu.

Fotoğraf makineleri değişti, filmler yerini dijital dosyalara bıraktı, seyahat etmek kolaylaştı, dünya küçüldü.

Ama benim için fotoğrafın temelindeki merak değişmedi:

Bir yere gitmek, bakmak, görmek ve gördüğüm şeyi kendi gözümden yeniden anlatmak.

Bugün fotoğraf çalışmalarımı, seyahatlerimi ve yazılarımı Azgezmiş ile birlikte sürdürüyorum.

Azgezmiş’teki seyahat ve fotoğraf çalışmalarımıza azgezmis.com adresinden, kişisel fotoğraf çalışmalarıma ise instagram.com/zehraarslanceylan üzerinden ulaşabilirsiniz.