Hakkı Ceylan

İstanbul’da doğdum ve büyüdüm. Aslen kuzeyliyim; Karadeniz kültürüyle yetiştim. İstanbul Teknik Üniversitesi Gemi İnşaatı Fakültesi’nden mezun oldum. Uzun yıllar IT sektöründe çalıştıktan sonra, bir noktada istifa edip hayatımı turizm ve seyahat alanına çevirdim.

Fotoğrafla ilişkim ise çok daha eski.

1989 yılında, lise son sınıftayken, ilk fotoğraf makinemi o zamanki Rus Pazarı’ndan aldım. O günlerde bunun hayatımın önemli bir parçası haline geleceğini elbette bilmiyordum. Fotoğraf merakı yıllar içinde hiç azalmadı, tam tersine giderek büyüdü. Son yirmi beş yıldır fotoğraf hayatımın merkezinde.

İşim gereği ve fotoğraf için çok seyahat ettim. Türkiye’nin yanı sıra dünyanın pek çok farklı ülkesinde bulundum. Farklı kültürlerden, farklı coğrafyalardan ve farklı hayatların içinden insanlarla karşılaştım. Sanırım fotoğraf anlayışımın oluşmasında bu karşılaşmaların büyük payı var.

Benim için fotoğraf, zihnimde olanlarla etrafımda olup bitenlerin bir bileşkesi.

Seyahat ve fotoğraf

2008 yılında Zehra Arslan Ceylan ile birlikte Azgezmiş’i kurduk. Başlangıçta gezip gördüğümüz yerleri, çektiğimiz fotoğrafları ve seyahat deneyimlerimizi paylaşan bir seyahat bloguydu. Zaman içinde Azgezmiş büyüdü ve bugün fotoğraf çekmeyi seven insanlarla birlikte dünyanın farklı coğrafyalarını keşfettiğimiz, fotoğraf odaklı butik seyahatler düzenlediğimiz bir platforma dönüştü.

Seyahat etmek benim için yalnızca yeni yerler görmek anlamına gelmiyor. Bir coğrafyayı tanımak, insanlarla karşılaşmak, sokaklarda yürümek ve orada olup biteni gerçekten görmek demek.

Belki de bu yüzden seyahat ile fotoğraf birbirinden hiç ayrılmadı.

Bugün aktif olarak seyahat ve özellikle sokak fotoğrafçılığı ile ilgileniyorum. Aynı zamanda fotoğraf üzerine yazıyorum ve yıllardır biriktirdiğim deneyimleri paylaşmaya çalışıyorum.

Fotoğraf ve seyahat yazılarımın bir bölümüne hakkiceylan.com ve azgezmis.com üzerinden ulaşabilirsiniz.

Sergiler ve fotoğraf çalışmaları

Fotoğraflarım bugüne kadar yurtiçinde ve yurtdışında çeşitli sergilerde yer aldı. Bazı sergilerin küratörlüğünü de üstlendim.

Katıldığım veya küratörlüğünü yaptığım çalışmalar arasında:

2010 · Umutsuz Yarınlar
2010 · Küresel Isınma
2014 · Sri Lanka
2015 · Nepal’e Gittik
2015 · Fas Rüyası
2017 · Myanmar
2018 · Dünya Seyahati
2019 · Gjon Mili Photography Days
2020 · Miami Street Photo Festival

Fotoğraflarımın bir bölümü farklı kitap ve dergilerde de yayımlandı.

Fotoğraf çalışmalarımı yalnızca sergi üzerinden tanımlamıyorum. Benim için fotoğrafın asıl karşılığı, fotoğrafı çektiğim anda yaşanan deneyimde.

Sokak fotoğrafçılığı ve Zen

Hayata bakışımın bugün aldığı şekli tek kelimeyle anlatmam gerekirse, o kelime Zen olur.

Zen ile fotoğrafı birleştirmenin en doğal yolunun da sokak fotoğrafçılığı olduğunu düşünüyorum.

Sokak fotoğrafçılığında her şey önünüzde olup biter. Önceden hazırlanmış bir sahne yoktur. Ne olacağını bilmiyorsunuzdur. Birkaç saniye sonra karşınıza çıkacak görüntüyü planlayamazsınız.

Bakarsınız.

Beklersiniz.

Ve bazen de hiçbir şey olmaz.

Sonra bir anda bir şey olur.

Belki ışık değişir, iki insan aynı kadraja girer, bir gölge duvara düşer veya birkaç saniyeliğine başka hiçbir yerde tekrarlanmayacak bir görüntü ortaya çıkar.

Zen’de hedef, yolun kendisidir.

Fotoğrafla ilişkimde de giderek buna yaklaşıyorum.

Bir amaç için fotoğraf çekmiyorum. Bir şeyi belgelemek veya mutlaka bir sanat eseri ortaya koymak gibi bir iddiam yok. Fotoğrafın benim için bir görevi olması gerekmiyor.

Fotoğrafın amacı fotoğrafın kendisi.

Sokağa çıkıyorum, yürüyorum, bakıyorum ve olan bitene mümkün olduğunca açık olmaya çalışıyorum.

Belki de bu nedenle son yıllarda fotoğraf çalışmalarımı büyük ölçüde sokak fotoğrafçılığına yoğunlaştırdım.

Fotoğraf benim için ne?

Fotoğrafı hayatın dışında duran ayrı bir uğraş olarak görmüyorum.

Seyahat ediyorum, insanlarla karşılaşıyorum, okuyorum, düşünüyorum, yazıyorum, fotoğraf çekiyorum. Bunların hepsi birbirine karışıyor.

Bir sokakta gördüğüm şey yalnızca o sokağa ait değil. Benim geçmişim, o güne kadar gördüklerim, okuduklarım, yaşadıklarım ve o anda içinde bulunduğum ruh hali de fotoğrafın içine giriyor.

Bu nedenle aynı sokağa bakan iki insanın aynı şeyi görmeyeceğini düşünüyorum.

Fotoğraf biraz da neyi gördüğümüzden çok, nasıl baktığımızla ilgili.

Şimdi

Bugün zamanımın önemli bir bölümünü seyahat ederek ve fotoğraf çekerek geçiriyorum. Özellikle sokak fotoğrafçılığı üzerinde çalışıyor, fotoğraf üzerine yazıyor ve farklı coğrafyalarda yeni hikâyelerin peşinden gidiyorum.

Aynı zamanda üyesi olduğum İFSAK ve Turkuaz Street Kolektif ile fotoğraf çalışmalarımı sürdürüyorum.

Halen İFSAK üyesiyim ve İfsak çin gönüllü çalışıyorum. Birlikte bir kitap çıkarttıktan sonra, 2022 de kapatılan Turkuaz Street Kolektif’in aktif bir üyesiydim. Bunun yanında kendi adıma yayımlayacağım ilk fotoğraf kitabı üzerinde de çalışıyorum.

Yani hâlâ yolun başında olduğumu düşünüyorum.

1989’da Rus Pazarı’ndan aldığım ilk fotoğraf makinesinden bugüne çok uzun bir zaman geçti. Ama fotoğraf makinesini elime aldığımda hissettiğim merak hâlâ yerinde.

Belki de değişen şey fotoğraf makinesi değil, ona bakışım.

Bugün daha az şey arıyorum.

Daha çok bakıyorum.

Daha az açıklamaya çalışıyorum.

Daha çok görüyorum.

Ve mümkün olduğunca, Zen’in söylediği gibi, yolun kendisinde kalmaya çalışıyorum.